فارغ از اینکه ایالات متحده و دولت ترامپ به تعهدات خود در یادداشت تفاهم امضاشده میان ایران و آمریکا پایبند بمانند یا نمانند، یک واقعیت در نتیجهی جنگ رمضان برای همیشه تثبیت شده است: دنیا دیگر به روز قبل از جنگ باز نخواهد گشت.
به نظر میرسد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشاپیش، این واقعیت را درک کرده است، اما بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، همچنان از پذیرش این حقیقت امتناع میورزد.
«پپه اسکوبار» کارشناس سرشناس مسائل خاورمیانه و اوراسیا طی مطلبی تحت عنوان «ایران چگونه ظهور چندقطبیاش را مهندسی کرد[۱]» توضیح میدهد که چگونه تهران از جنگی که به جمهوری اسلامی تحمیل شده بود، برای تنبیه و اخراج آمریکا از خاورمیانه استفاده کرده است.
آنچه در ادامه میخوانید، ترجمهی گزارش این کارشناس برزیلی است که البته اندکی پیش از امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا نوشته شده است.
کرزوسِ کاخ سفید در چاه نتانیاهو؛ ترامپ از از «نابودی تمدن ایران» تا التماس آتشبس/ جنگ ایران ریاستجمهوری ترامپ را نابود میکند
«سقوط: چگونه دونالد ترامپ امپراتوری آمریکا را نابود کرد»؛ تصویر روی جلد هفتهنامهی بریتانیایی «نیو استیتسمن». جنگ ایران بسیار شبیه به جنگهای قبلیای است که آمریکا با شکست در آنها در مسیر نابودی امپراتوریاش گام برمیدارد. البته تفاوت جنگ ایران با جنگهایی مانند افغانستان و عراق در این است که به نظر میآید «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، به این نتیجه رسیده که این جنگ را باید در سریعترین زمان ممکن پایان داد. (+)
لازم به ذکر است که مشرق صرفاً جهت اطلاع نخبگان و تصمیمگیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاههای محافل رسانهای-اندیشکدهای بینالمللی این گزارش را منتشر میکند و دیدگاهها، ادعاها و القائات این گزارش لزوماً مورد تأیید نیست. په اسکوبار
بیایید با یک بیانیهی تاریخی از سوی شورای عالی امنیت ملی ایران شروع کنیم. نکات کلیدی و دستاوردهای اصلی:
◄ «جمهوری اسلامی ایران در پرتو راهبری رهبر شهید خویش، تفوق خود در برابر دشمن آمریکایی-صهیونی را تکمیل کرده.»
◄ «متن یادداشت تفاهم در خصوص مذاکرات پایان جنگ (مذاکرات اسلام آباد) میان ایران و آمریکا، در شامگاه ۲۴ خردادماه [۱۴ ژوئن]، نهایی [شد].»
◄ «جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان از امشب به صورت فوری و دائمی پایان [خواهد یافت].»
◄ «به علاوه، محاصره دریایی علیه ایران بلافاصله و به طور کامل خاتمه مییابد.»
◄ «امضای این یادداشت تفاهم در روز جمعه ۲۹ خرداد [یعنی ۱۹ ژوئن، در ژنو] به طور رسمی انجام خواهد شد.»
◄ «مذاکرات برای توافق نهایی، به پس از اجرای تعهدات طرف مقابل وفق یادداشت تفاهم موکول خواهد شد[۲].»
در میان اینهمه موضوعی که باید تحلیل شوند، چند واقعیت حیاتی وجود دارد: این یادداشت تفاهم تنها در صورت صدور دستور مستقیم [آیتالله] مجتبی خامنهای، رهبر ایران، به عنوان تصمیمگیرندهی نهایی، توسط شورای عالی امنیت ملی مورد موافقت قرار خواهد گرفت. هیچ تضمینی وجود ندارد که فرقهی مرگ [رژیم صهیونیستی] در غرب آسیا از حمله به لبنان خودداری کند؛ و تازه پس از ۱۹ ژوئن است که مسیر طولانی و پرپیچوخم (یا همان «رقص توافق») واقعاً آغاز میشود.
نابودی نظامی ایران؟ سیآیای میگوید ترامپ دروغ میگوید! / ایران هنوز به ۹۰ درصد از موشکهایش دسترسی دارد/ گزارش روزنامههای آمریکایی از توان ایران برای ادامه جنگ تنگه هرمز دهها سال است برای کشتیرانی بینالمللی و بهویژه یکپنجم از جریان نفت جهان امن بوده است، اما دشمنان ایران و متحدان آنها در منطقه باید بهتر قدر این امنیت را میدانستند. واقعیت این است که ناامن کردن تنگهی هرمز بسیار سادهتر از تأمین ادامهدار امنیت آن است. در حالی که برای اولی شلیک گاهوبیگاه چند پهپاد کافی است، برای دومی اعزام یک نیروی عظیم نظامی برای یک مدت نامشخص ضرورت دارد. (+)
خبر «توافق اسلامآباد» جمعهی دو هفتهی قبل توسط [کانال یوتیوب] «ترنزیشن پروتکل» منتشر شد[۳]، پروژهی جدید و مشترک من و «لری جانسون». ما پیش از آن، هفتهی قبلتر، جزئیات این توافق را در کانال قبلیمان یعنی «پاور شیفت» شرح داده بودیم؛ کانالی که با دستور مستقیم دولت آمریکا به گوگل [از یوتیوب] حذف شد. من و جانسون طرح دقیق این تحول ساختاری را اعلام کردیم[۴]. ما همچنین ارزیابی منابع خودمان را منتشر کردیم که بر اساس آن، ایران اگر به لبهی پرتگاه رانده شود، آماده خواهد بود تا از یک مدل بازدارندگی به سبک کرهی شمالی پیروی کند؛ از جمله احتمال به نمایش گذاشتن یک توانمندی هستهای در خاک خود به منظور پایان دادن به دههها زورگویی از سوی آمریکا/اسرائیل. بنابراین تعجبی ندارد که ایران از طریق شورای عالی امنیت ملی، «قدردانی» کامل خود را از تلاشهای شبانهروزی میانجیهای پاکستانی و همچنین قطر ابراز کرد.
نیویورکتایمز: ترامپ در جنگ با ایران باخت؛ حالا باید تاوانش را بپردازد/ تهران اکنون اهرمهایی دارد که پیش از جنگ نداشت
تصویری از ترامپ که روزنامهی آمریکایی «نیویورکتایمز» آن را منتشر کرده و زیر آن نوشته شده: «رهبران [ایران] همگی کشته شدهاند. بنابراین، من فکر میکنم ما پیروز شدهایم.» واقعیت این است که پیروزی یا شکست در جنگ، با توجه به اهداف راهبردی دو طرف سنجیده میشود، نه حجم تخریب یا تلفات. اگرچه شهادت فردی مانند آیتالله سید علی خامنهای، رهبر فقید انقلاب، ضایعهی بزرگی برای ایران محسوب میشود، اما باز هم چنانکه کارشناسان بینالمللی میگویند، آمریکا را در جایگاه پیروز جنگ قرار نداده است. (+)
ارتباط ایران و پاکستان
اکنون به تحلیل اطلاعاتی دربارهی چگونگی مهندسی این پیروزی چندقطبی، بر اساس منابع ایرانی-پاکستانیمان میپردازیم. معمار این گشایش در دستیابی به تفاهمنامه، در اصل عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی ایران، بود. وی پس از یک مأموریت بسیار محرمانه طی سفر به اسلامآباد در طول آخر هفته، روز یکشنبه به تهران بازگشت؛ جایی که او با موفقیت جزئیات نهایی چارچوبی را ساختاربندی کرد که خود ترامپ (که آن زمان بهشدت درگیر مجموعهای از مسابقات قفسی [مسابقات هنرهای رزمی ترکیبی] در چمن کاخ سفید بود) آن را اعلام نمود.
با این حال، این یک توافقنامه نیست؛ یک تفاهمنامه است. همانطور که قابل پیشبینی بود، فرقهی مرگ در غرب آسیا با حمله به لبنان تلاش مذبوحانهای برای منحرف کردن این تفاهمنامه از مسیر انجام داد. سپس ایران از طریق میانجیهای پاکستانی ضربالاجل سختی به ترامپ داد: اگر این روند ادامه یابد، ایران برای ضربه زدن بسیار شدید به اسرائیل کاملاً آماده و مسلح است. ترامپ در نهایت به این نتیجه رسید که نمیخواهد توافقش به بیراهه کشیده شود.
«سید عباس عراقچی» (چپ) وزیر خارجهی ایران، ۲۵ آوریل ۲۰۲۶، پس از ورود به اسلامآباد، پایتخت پاکستان، برای گفتوگو با مقامات پاکستانی و همچنین مذاکرات غیرمستقیم با نمایندگان آمریکا دربارهی پایان جنگ رمضان، با فیلد مارشال «عاصم منیر» رئیس ستاد نیروهای دفاعی پاکستان، دیدار میکند. منیر یکی از میانجیهای مهم در روابط ایران و آمریکا است؛ تا جایی که اشارههای متعدد «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا، به او در پیامهایش در شبکههای اجتماعی به دستمایهی طنزپردازی کاربران تبدیل شده است. ترامپ بارها برای عقبنشینی از مواضع یا تهدیدهای خود، گفته است به درخواست ژنرال عاصم منیر این کار را انجام میدهد. (+)
منابع ما پیش از این تأیید کرده بودند که تهران خط قرمزی تعیین کرده و تا پایان ژوئن به واشینگتن فرصت داده بود تا دو شرط اصلی را برآورده کند: آزادسازی و بازگرداندن حدود ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران؛ و لغو کامل تحریمهای آمریکا. در مقابل، ایران رسماً موافقت میکرد که از توسعه سلاح هستهای چشمپوشی کند و امتیازات مشخص و ساختاریافتهای را ارائه دهد. نکتهی کلیدی اینجاست که تهران اطمینان حاصل کرد که این ضربالاجل واقعی است و واشینگتن هم درک میکند که این موضوع جدی است.
اکنون به مسائل کلیدی حول محور تفاهمنامه بازمیگردیم.
◄ داراییهای هستهای: تهران به طور قطعی تأیید کرد که ذخایر اورانیوم با غنای بالا [با تمهیداتی که در اطراف محلهای ادعایی دفن آنها اندیشید] کاملاً ایمن شده و برای همیشه خارج از دسترس آمریکا-اسرائیل هستند.
◄ ادغام چندقطبی: پاکستان به عنوان قلب معماری منطقهای جدید غرب آسیا-جنوب آسیا ظهور پیدا کرد. اسلامآباد در سکوت، همچنین در حال تسهیل یک آشتی بسیار پیچیده میان ایران و امارات متحدهی عربی است. رئیس دستگاه امنیتی امارات اخیراً (در سفری که توسط پاکستان تسهیل شده بود) از ایران بازدید کرد تا ابوظبی بتواند بیش از ۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده را به ایران تحویل دهد.
◄ ماتریکس امنیتی: پاکستان تسهیلکنندهی اصلیای است که ایران را به قطر، بحرین، عربستان و مصر پیوند میزند. این کشور با حمایت کامل چین، احتمالاً جنگندههای جِی-۱۰سی ( J-۱۰C) را در اختیار چندین مورد از این بازیگران قرار خواهد داد.
◄ و در نهایت، چارچوب نمادین و خیرهکنندهی تحمیل یک شکست راهبردی جدی توسط ایران به آمریکا/اسرائیل: برای نهایی کردن این چرخش بزرگ، مراسم تشییع پیکر رهبر ترورشدهی ایران، آیتالله خامنهای، در روزهای پیرامون دهم محرم (عاشورا)، در هفتهی اول ژوئیه برگزار خواهد شد. این رویداد به عنوان یک «روز پیروزی[۵]» بزرگ در سراسر ایران قاببندی خواهد شد. [عبارت «روز پیروزی» اشاره به مراسم سالانهی کشورهای پیروز در جنگ جهانی دوم دارد.] تمام جنوب جهانی نیز نظارهگر خواهد بود.
اذعان واشینگتنپست به خسارات گسترده آمریکا در جنگ با ایران/ حداقل ۲۲۸ مورد اصابت قطعی به استناد تصاویر ماهوارهای
تصاویر ماهوارهای قبل (چپ) و بعد (راست) از حملات ایران به تأسیسات مورد استفادهی ارتش آمریکا در فرودگاه بینالملل اربیل در کردستان عراق. گزارشها نشان میدهد پایگاههای آمریکایی در سراسر خاورمیانه در طول جنگ رمضان هدف حملات موفق ایران قرار گرفتهاند. نکتهی بسیار جالب توجه، استفادهی ایران از هواپیماهای بسیار قدیمی اف-۵ دستکم در روزهای ابتدایی جنگ است که خلبانان ایرانی توانستهاند با آنها از سد سامانهی پیشرفتهی پدافند هوایی آمریکا رد شوند و اهداف خود را بمباران کنند. رسانههای آمریکایی هشدار میدهند که بازسازی پایگاههای ایالات متحده در منطقه، حتی اگر ممکن باشد، میلیاردها دلار هزینه روی دست این کشور خواهد گذاشت. تنها در یک مورد، رادار اصلی یک سامانهی راداری پیشرفتهی آمریکایی از نوع AN/FPS-۱۳۲ به ارزش ۱/۱ میلیارد دلار در قطر با پهپادهای ایران هدف قرار گرفت. این رادار قادر به ارائهی هشدار زودهنگام دربارهی تهدیدها تا شعاع حدود ۵۰۰۰ کیلومتری بود. ضربات نظامی ایران در میدان نبرد و عزم تهران بر عدم عقبنشینی مقابل تهدیدات و اقدامات قهرآمیز ترامپ، نهایتاً رئیسجمهور آمریکا را وادار به پذیرش این واقعیت کرد که نمیتواند با ابزارهای نظامی مقابل جمهوری اسلامی به پیروزی برسد. (جزئیات بیشتر) (+)
آیا آمریکا قابلیت پایبندی به توافق را خواهد داشت؟
وظایف سیسیفگونهی [و طاقتفرسای] این تفاهمنامه، چنانکه رسانههای ایرانی فاش کردهاند، بلافاصله و در طول دورهی ۳۰ روزهی پس از امضای یادداشت تفاهم آغاز میشوند. واشینگتن باید بر «تعهد خود را به عدم مداخله در امور داخلی ایران و احترام به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران» تأکید کند؛ که خواستهی بسیار بزرگی است. آمریکا در بدو امضا باید تأکید کند که «میزان نیروها یا داراییهای نظامی موجود در منطقه را افزایش نخواهد داد و هیچ تحریم جدیدی را در طول مذاکرات اعمال نخواهد کرد.»
در طرف مقابل، ایران «تعهد خود به پیمان منع اشاعهی سلاحهای هستهای را مجدداً تأیید کرده و تأکید میکند که هرگز اقدام به تولید، توسعه، یا دستیابی به سلاح هستهای نخواهد کرد.» که البته این، همواره سیاست رسمی ایران بوده است.اذعان واشینگتنپست به خسارات گسترده آمریکا در جنگ با ایران/ حداقل ۲۲۸ مورد اصابت قطعی به استناد تصاویر ماهوارهای
تصاویر ماهوارهای که ایران از خسارات واردشده به پایگاههای آمریکایی در منطقه منتشر کرده است. از راست به چپ و از بالا به پایین: فرودگاه بینالمللی اربیل، پایگاه هوایی الرفاع، پایگاه هوایی عیسی، مقر پشتیبانی دریایی بحرین، کمپ بورینگ، کمپ عریفجان، پایگاه هوایی علی السالم، پایگاه هوایی حریر، پایگاه هوایی الظفره، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان، پایگاه هوایی العدید، و بندر شعیبه. روزنامهی آمریکایی «واشینگتنپست» که این تصاویر را بررسی کرده، اذعان میکند در بررسیهایش به هیچ نشانهای از دستکاری تصاویر ماهوارهای توسط ایران برخورد نکرده است. از قضا، تصاویر ماهوارهای دیگری نیز به دست آمدهاند که در میان تصاویر ایرانی وجود نداشتهاند. (جزئیات بیشتر) (+)/ مشرق نیوز
